Türkiye’nin Yerli Atom Saatini Taşıyan Küp Uyduyla İlk İletişim Kuruldu

İTÜ’nün uydu platformunu geliştirdiği yerli Rubidyum Atom Frekans Standardı (RAFS) Atom Saati görev yükünü taşıyan RAFS Küp Uydusu uzaya fırlatıldı. Uyduyla başarılı şekilde iletişim kuruldu ve birçok telemetri alındı. RAFS, Türkiye’nin uzay tabanlı zamanlama ve konumlama teknolojileri açısından büyük önem taşıyor.

Çalışma, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) sahipliğinde yapıldı. Uydu sistemi, TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME) ana yükleniciliğinde İTÜ tarafından geliştirildi. Uydunun fırlatılma işlemleri ve koordinasyonu TÜBİTAK UZAY yürütücülüğünde gerçekleştirildi.

İTÜ-USTTL ekibi, küp uyduyu tasarladı, uydu ve görev yazılımını geliştirdi, tüm testlerini planladı ve yaptı. İTÜ RF Lab, RAFS görev yükü ile uydu arasındaki arayüz kartı ve yazılımını geliştirdi, uydu geliştirme çalışmalarına destek verdi. Uydu takibi için hazırlanan UME yer istasyonu, İTÜ-USTTL ve İTÜ RF Lab tarafından kurgulandı. İTÜ tarafında proje yönetim ekibi olarak Uzay Mühendisliği Bölümü Başkanı ve Uzay Sistemleri Tasarım ve Test Laboratuvarı (USTTL) kurucu ve sorumlusu Prof. Dr. Alim Rüstem Aslan ile İTÜ RF Lab sorumlusu Dr. Bülent Yağcı yer alıyor.

RAFS Küp Uydusu Atom Saati görev yükü, 2023 yılında başlatılan Rubidyum Atomik Frekans Standardı (Rubidium Atomic Frequency Standard -RAFS) Geliştirme Projesi kapsamında TÜBİTAK-UME tarafından 6U Küp Uyduya uygun olarak yapıldı. İTÜ’nün geliştirdiği küp uyduya görev yükü olarak yerleştirildi. Uydu, SpaceX Transporter-17 görevinde başarıyla yaklaşık 590 km irtifadaki Alçak Dünya Yörüngesine yerleşti. Uyduyu taşıyan Falcon 9 roketi, 7 Temmuz 2026 tarihinde Kaliforniya’da bulunan Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden fırlatıldı. Küp uyduyla ilk iletişim 11 Temmuz 2026 saat 10.23’te İTÜ-USTTL Küçük Uydu Haberleşme Yer İstasyonu ile kuruldu ve izleyen günlerde birçok sinyal alındı.

En az 1 yıl Alçak Dünya Yörüngesinde çalışması planlanan RAFS Atom Saati, Milli Uzay Programı’nın stratejik hedefleri arasında yer alan Bölgesel Konumlama ve Zamanlama Sistemi (BKZS) için kritik önem taşıyor.

İTÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Mandal, sosyal medyadan yaptığı açıklamada, RAFS’i ülkemizin yüksek hassasiyetli zamanlama teknolojilerindeki yetkinliğini güçlendirecek önemli bir kilometre taşı olarak nitelendirdi. İTÜ olarak, uydu platformu ve yer takip istasyonun geliştirilmesiyle bu stratejik projeye katkı sunmaktan büyük bir gurur duyduklarını belirtti, Türkiye’nin uzay teknolojilerindeki başarılarının artarak devam etmesini diledi. Emeği geçen tüm araştırmacıları ve proje paydaşlarını kutlayan Prof. Dr. Mandal, Milli Teknoloji Hamlesi vizyonu doğrultusunda projeye öncülük eden Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’a; İTÜ tarafındaki proje yürütücüsü olarak sürece katkı sunan Prof. Dr. Alim Rüstem Aslan’a İTÜ ekibi adına teşekkür etti.