İTÜ ARC’nin Dâhil Olduğu Konsorsiyumun ATMOSPHER Projesine Ufuk Avrupa Desteği

İTÜ Havacılık ve Uzay Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezinin (İTÜ ARC), dâhil olduğu uluslararası konsorsiyum, ATMOSPHER Projesiyle Ufuk Avrupa desteği kazandı. Bu projeyle İTÜ ARC’nin hava trafik yönetimi ve havacılıkta yapay zekâ alanlarında yetkinliği, Avrupa kıtası ölçeğinde hava trafik yönetimi (ATM) alanlarındaki dev isimler arasında yer alacak.

İTÜ Havacılık Araştırma Merkezinin (İTÜ ARC) uluslararası bir konsorsiyumla yer aldığı ATMOSPHER Projesi fonlanmaya hak kazandı. Desteğe layık görülen proje,  Avrupa Birliği Ufuk Avrupa Programı bünyesindeki SESAR 3 Ortak Girişimi tarafından açılan HORIZON-SESAR-2025-DES-IR-02-WA3-1 kapsamında sunuldu.

Leonardo S.p.A. (İtalya) koordinatörlüğünde 36 ay süreyle yürütülecek olan ATMOSPHER Projesi; 14 Avrupa Birliği üye devleti ile Birleşik Krallık, İsviçre ve Türkiye'den toplam 45 kuruluşu bir araya getiriyor. Konsorsiyum üyeleri arasında Avrupa hava trafik yönetimi (ATM) ekosisteminin önde gelen hava seyrüsefer hizmet sağlayıcıları, sanayi kuruluşları ve araştırma kurumları yer alıyor. (EUROCONTROL, Airbus, NATS, Skyguide, PANSA, Frequentis, Zurich Airport, Swiss International Air Lines, DHMİ ve TÜBİTAK BİLGEM gibi)

ATMOSPHER projesi, Avrupa hava trafik yönetimi sisteminin, yapay zekânın da dahil olması ile, önümüzdeki dönemde geçireceği dönüşümü desteklemek üzere tasarlanmış çözümler üzerinde yoğunlaşıyor.

Söz konusu çözümler;  

• servis odaklı ve birlikte çalışabilir yeni nesil hava trafik kontrol platformlarının geliştirilmesini,

   

• ileri Yörüngeye Dayalı Operasyonlar (TBO) kavramının olgunlaştırılmasını,

   

• dinamik hava sahası yapılandırması ile talep–kapasite dengelemesinin entegrasyonunu,

   

• çoklu kısıt uzlaştırma mekanizmalarının iyileştirilmesini,

   

• otomatik senaryo yönetimini,

   

• dinamik rota tahsisini ve

   

• sivil–asker iş birliği temelinde sınır ötesi görev yörüngesi yönetimini kapsıyor.
  

Tüm çözümlerin Teknoloji Hazırlık Seviyesi (TRL) 6 olgunluk seviyesine ulaştırılması hedefleniyor. Ayrıca elde edilecek çıktıların daha güvenli, daha çevreci ve daha esnek bir Avrupa hava sahası altyapısının önünü açması bekleniyor.

İTÜ ARC proje kapsamında özellikle;

• “Multi-constraint Reconciliation” başlıklı çözüm kapsamında yerel ve ağ seviyesinde hava trafiği talep–kapasite dengelemesini iyileştirmek üzere geliştirilecek olan, güvenilir yapay zekâ tabanlı DCB Solver konseptini geliştirme ve doğrulama çalışmalarında yer alacak.
  

Söz konusu görevler, İTÜ ARC’nin otonom sistemler, hava trafik yönetimi ve havacılık seyrüseferi alanlarındaki araştırma yetkinliğini,  Avrupa'nın hava trafik yönetimi ürün sağlayıcı devleri arasına taşıyor. Aynı zamanda DHMİ ve TÜBİTAK BİLGEM ile birlikte yapılacak çalışmalarla Türkiye'nin sivil havacılıkta egemen altyapı geliştirme kapasitesinin güçlendirilmesine katkı sunuyor. 

Projenin İTÜ tarafındaki yürütücülüğünü Uçak Mühendisliği Bölümü öğretim üyemiz ve İTÜ ARC yöneticilerinden (Yapay Zekâ, Güdüm, Navigasyon ve Kontrol Araştırma Grubu Direktörü) Doç. Dr. Emre Koyuncu üstlendi. 

Öğretim üyemizi ve proje ekibini tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyoruz.