27 Şub 2026

Öğretim Üyemiz Liderliğindeki Araştırma Ekibinden, Tarihin En Büyük 6’ncı Depremi İçin Öncül Çalışma

Geçen yıl meydana gelen ve dünyanın en büyük 6’ncı depremi olarak kayıtlara geçen Kamçatka Depremi, akademisyenimiz Prof. Dr. Tuncay Taymaz’ın uluslararası iş birliğiyle ilk kez ayrıntılı biçimde ele alındı. Science Dergisi’nde yer bulan öncül bilimsel araştırma; deprem, tsunami, yanardağ dinamikleri ve doğal afet zararlarına yönelik değerli sismolojik bulgular ortaya koydu.

Haber: İTÜ Medya ve İletişim Ofisi

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ), bünyesinde yapılan bilimsel araştırmalarla dünyada adından söz ettirmeye devam ediyor.

İTÜ Afet Yönetim Enstitüsü ve Maden Fakültesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tuncay Taymaz, “deprem kaynak sismolojisi”, “tsunami” ile “volkan oluşumları ve etkileri” alanında çalışan Çinli ve Amerikalı araştırmacıların dâhil olduğu bir ekiple Kamçatka Depremini inceledi. Araştırmanın sonuçları, dünyanın en saygın bilim dergisi Science'ta yayımlandı. Deprem, tsunami, yanardağ dinamikleri ve doğal afet zararlarına yönelik değerli bulgular, bilim dünyasıyla paylaşıldı.

Rusya Federasyonu’nun uzak doğusundaki 29 Temmuz 2025 Mw 8.8 Kamçatka Depremi, aletsel dönemde modern jeofizik yöntemlerle ve sismolojik gözlemlerle dünyada kaydedilen en büyük 6’ncı deprem olarak kayıtlara geçti.

Prof. Dr. Taymaz liderliğindeki araştırma ekibi, depremi incelemek için farklı kaynaklardan gelen verileri birleştirdi. Uzaktan ölçülen sismik veriler, uydulardan alınan InSAR verileri ve derin denizlerde kaydedilen tsunami dalgaları kullanılarak depremin nasıl gerçekleştiği incelendi, fay hattının ne kadar kaydığı hesaplandı. Faydaki enerji salımı ve volkanlarla olan bağlantı, bölgenin sismolojik açıdan ne kadar karmaşık ve riskli olduğunu ortaya koydu.

Analizler, güney Kamçatka ve Paramushir Adası açıklarında, fay hattı boyunca 14 metreye kadar kayma olduğunu gösterdi. Bu depremdeki en büyük kayma, aynı bölgede 1952’de yaşanan depremden daha fazla olmasına rağmen, tetiklediği tsunami daha zayıf oluştu.

Science Dergisi editörü Angela Hessler, çalışmayla ilgili kaleme aldığı yorumda, Kamçatka Yarımadası’nın kıyılarında yaşanan depremin Büyük Okyanus’ta bir tsunamiyi tetikleyerek bölgede volkanik aktivite başlattığını anımsattı. Bu jeofiziksel olayın “büyük depremlerin düzenli tekrarlanma örüntüsüyle uyuşmayan doğasını” vurguladığına dikkat çekti.

Bölgedeki depremlerin tekrarlama aralıkları ve fayın kayma biçimleri çok değişken olduğu için, enerji karmaşık bir örüntü izleyerek açığa çıkıyor. Bu da gelecekteki sismik riskleri artırabilecek bir durum.

Makaleye erişmek için tıklayınız: https://www.science.org/doi/10.1126/science.aeb8232

Makale Adı: Simple Unilateral Rupture of the Great Mw 8.8 2025 Kamchatka Earthquake

Yazarlar: Chengli Liu, Yefei Bai, Thorne Lay, Ping He, Yangmao Wen, Xiong Xiong, Tuncay Taymaz

Yayın Bilgisi: AAAS SCIENCE Magazine

| URL – https://www.science.org/doi/10.1126/science.aeb8232 |

İTÜ Afet Yönetim Enstitüsü ve Maden Fakültesi Jeofizik Mühendisliği bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Tuncay Taymaz, geçmişten günümüze ülkemizde ve dünyanın farklı noktalarındaki araştırmalarında uluslararası iş birlikleri geliştirilmesi açısından genç araştırmacılara önemli örnek bir bilim insanı profili teşkil ediyor.

Öğretim üyemizin güncel dönemleri de kapsayacak biçimde özellikle Amerika, Çin, Japonya, Rusya, Fransa, Almanya, İngiltere, İsviçre, Avustralya, İtalya, İspanya, İsveç, Norveç, İzlanda, Yunanistan ve Çekya’dan bilim insanlarının da dâhil olduğu araştırma gruplarıyla işbirliği halinde giriştiği ve geliştirdiği ilksel, rekabetçi sismolojik araştırmaları Science, Nature Geoscience, Nature Communications, Nature Communications Earth & Environment ve Geophysical Research Letters gibi yüksek etkili (high-impact) pek çok WoS-SCI dergilerinde yayımlanarak bilim dünyasına nitelikli öncül katkılar sunuyor.

Prof. Dr. Tuncay Taymaz, 6 Şubat 2023 Pazarcık-Elbistan (Kahramanmaraş) depremleri üzerine Türkiye'de ve dünyada en fazla sayıda nitelikli öncül yayınlar yapan bilim insanları arasında ilk sırada yer alıyor. Prof. Dr. Taymaz, nitelikli araştırmalarından dolayı 21 Haziran 2023 tarihinde 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri hakkında açış konuşması yapmak üzere “United Nations – Comprehensive Nuclear Test Ban Treaty Organization (CTBTO) – Science and Technology Conference (SnT2023)” toplantısına davet edilmiştir.

Öğretim üyemizin geliştirdiği ve araştırma çıktılarıyla somutlaştırdığı böylesi iş birlikleri, üniversitemizin tanıtımına, uluslararası görünürlüğüne ve sıralamalardaki yerine önemli katkılarda bulunuyor.

Söz konusu Science makalesi ile ilgili daha fazla ayrıntı için tıklayınız.