İTÜ ve Sıfır Atık Vakfı Arasında Sıfır Atık Enstitüsü İçin İmzalar Atıldı

Sıfır atık politikalarının bilimsel temellerinin güçlendirilmesi, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine akademik katkı sağlanması ve çevre bilincinin artırılması amacıyla kapılarını açmaya hazırlanan Sıfır Atık Enstitüsü için İTÜ ev sahipliğinde önemli bir adım atıldı.

İstanbul Teknik Üniversitesi ile Sıfır Atık Vakfı arasında Sıfır Atık Enstitüsünün bina inşasına yönelik protokol, 6 Şubat 2026 tarihinde Ayazağa Yerleşkemizde imzalandı. Böylece, Sıfır Atık Enstitüsünün akademik faaliyetlerine ev sahipliği yapacak binanın yapım süreci resmen başladı.

İTÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Mandal ve Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş’ın katılımıyla düzenlenen imza töreninde sürdürülebilirlik, çevre eğitimi ve nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesine yönelik ortak hedefler vurgulandı.

Rektörümüz, imzaladıkları protokol ile sıfır atık politikalarının bilimsel temellerini güçlendirmeyi, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine akademik katkı sunmayı, çevre bilincini toplumun tüm kesimlerinde yaygınlaştırmayı ve küresel ölçekte etki üreten; çok paydaşlı ve disiplinler arası bir araştırma ekosistemi oluşturmayı hedeflediklerini belirtti.

Sıfır Atık Enstitüsünün üç temel eksende (Araştırma ve İnovasyon, Nitelikli İnsan Kaynağı ve Toplumsal Etki) yapılandığına dikkat çeken Rektörümüz, enstitü faaliyetlerinin bütünleşik bir araştırma ve uygulama anlayışıyla aşağıdaki başlıklarda yürüyeceğini ifade etti:

• atık yönetimi ve iklim kriziyle mücadele alanlarında teknoloji odaklı araştırmaları geliştirmek
• disiplinler arası lisansüstü programlarla bu alanın geleceğine yön verecek nitelikli insan kaynağını yetiştirmek
• üretilen bilgiyi ve bilimsel çıktıyı toplumsal faydaya dönüştürmek

Prof. Dr. Mandal, enstitünün gelişmekte olan ülkeler başta olmak üzere dünyanın farklı coğrafyalarından araştırmacıların yetişmesine katkı sunacak güçlü bir uluslararası merkez olması vizyonuyla yürüttükleri çalışmaların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından desteklendiğine değindi. Rektörümüz, enstitünün küresel ölçekte bilimsel üretim ile toplumsal etkiyi buluşturan ve uluslararası iş birlikleriyle derinleşen güçlü bir etkileşim zemini oluşturacağının altını çizdi.

İTÜ’nün BM ile geliştirilecek ortak projeler ve çok paydaşlı iş birlikleri aracılığıyla sıfır atık alanında politika üretim süreçlerine akademik katkı sunarak Türkiye’nin öncü rolünü daha da güçlendirmeyi amaçladığını kaydeden Prof. Dr. Mandal, üniversite, kamu ve toplumun birlikte ürettiği bu güçlü modelin Türkiye ve insanlık adına doğuracağı sonuçlara yönelik iyi temennilerini dile getirdi.

Sıfır atık yaklaşımını somut biçimde yansıtacak bir bina

Planlanan Sıfır Atık Enstitüsü binasının; enerji verimliliği yüksek, yenilenebilir enerji kullanımını esas alan, doğal kaynak tüketimini minimize eden, atık oluşumunu azaltan ve çevre dostu mimari yaklaşımlar doğrultusunda inşa edilmesi hedefleniyor. Bina, sıfır atık yaklaşımını yalnızca akademik çalışmalarla değil, yapısal ve işlevsel özellikleriyle de somut biçimde yansıtacak örnek bir uygulama alanı olarak tasarlanıyor.

Akademik altyapı ve eğitim odaklı yapılanma

İTÜ bünyesinde kurulan Sıfır Atık Enstitüsü; sıfır atık ve çevre politikalarının bilimsel altyapısının oluşturulması, çevre yönetimi alanında akademik bilgi üretiminin artırılması ve disiplinler arası çalışmaların teşvik edilmesini hedefliyor. Enstitü, yüksek lisans ve doktora düzeyinde eğitim programları sunarak çevre alanında uzmanlaşmış akademisyen ve araştırmacıların yetişmesine katkı sağlayacak.

Sıfır Atık Vakfı tarafından İTÜ öğrencilerinin tez çalışmalarını destekleyen burs programları ile uluslararası araştırmacıların ve öğrencilerin enstitü-bünyesindeki disiplinler arası araştırma ekiplerine katılımını mümkün kılan uygulamalar hayata geçecek.

Araştırma faaliyetleri, uygulamalı projeler ve ulusal ile uluslararası iş birlikleriyle desteklenecek olan Enstitü; sıfır atık konusunda politika üretimi, veri temelli karar mekanizmaları ve inovatif uygulamaların akademik zeminde geliştirilmesine olanak tanıyacak.

Bilimsel merkez ve uygulama sahası olarak konumlanacak

Sıfır Atık Enstitüsü yalnızca akademik yayın ve eğitim faaliyetleriyle sınırlı kalmayacak; kamu kurumları, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarıyla ortak yürütülecek projelerde aktif rol alacak. Böylece sahada uygulanabilir modeller geliştirilecek ve iyi uygulama örneklerinin yaygınlaştırılması sağlanacak.

Enstitü aynı zamanda karar alıcılara yönelik politika önerileri sunacak, veri analizleri gerçekleştirecek ve yerel yönetimlerin dönüşüm süreçlerine bilimsel katkı sağlayacak. Sıfır Atık Enstitüsü, hem Türkiye’nin çevresel sürdürülebilirlik vizyonuna katkı sunacak hem de küresel çevre sorunlarına yönelik çözüm üretme kapasitesini önemli ölçüde artıracak.

Sıfır Atık Vakfı ile İTÜ arasındaki iş birliğine yönelik ilk somut adım, 5 Mayıs 2025 tarihinde imzalanan bir protokolle atılmıştı.